Οι υψηλές θερμοκρασίες και ο καύσωνας αποτελούν γενικά μια πρόκληση για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, τα άτομα που ζουν με άνοια ανήκουν σε μια ιδιαίτερα ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα που πλήττεται από τις υψηλές θερμοκρασίες ακόμα περισσότερο απ’ ότι ο γενικός πληθυσμός.
Οι λόγοι για τους οποίους τα άτομα με άνοια κινδυνεύουν περισσότερο
Η άνοια επηρεάζει τον εγκέφαλο με τρόπους που καθιστούν τη διαχείριση των υψηλών θερμοκρασιών ιδιαίτερα δύσκολη. Τα άτομα με άνοια παρουσιάζουν μειωμένη αντίληψη της θερμοκρασίας και ενδέχεται να μην αναγνωρίζουν ότι ζεσταίνονται ή ότι η θερμοκρασία του δωματίου είναι ιδιαίτερα αυξημένη.
Εκτός από τη μειωμένη ικανότητα αντίληψης της θερμοκρασίας, τα άτομα με άνοια συχνά παρουσιάζουν αδυναμία έκφρασης της δυσφορίας που βιώνουν. Συνεπώς, ακόμα και αν ζεσταίνονται, διψούν ή νιώθουν γενικότερη αδιαθεσία ενδέχεται να μη βρουν τον τρόπο να εκφράσουν αυτή τη δυσφορία ή την ανάγκη τους.
Ένας ακόμη λόγος για τον οποίο τα άτομα με άνοια κινδυνεύουν περισσότερο από τις υψηλές θερμοκρασίες είναι το γεγονός ότι ξεχνούν να πιούν νερό είτε επειδή έχει μειωθεί σημαντικά η αίσθηση της δίψας εξαιτίας της νόσου είτε επειδή ξεχνούν εντελώς την ανάγκη για ενυδάτωση.
Η ακατάλληλη ένδυση, η τάση δηλαδή των ατόμων με άνοια να φορούν βαριά ρούχα εν μέσω καύσωνα λόγω της αδυναμίας αναγνώρισης της εποχής αποτελεί έναν ακόμα κίνδυνο για τη συγκεκριμένη ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα.
Οι βασικοί τρόποι προστασίας από τον καύσωνα
Είναι σημαντικό οι φροντιστές ατόμων με άνοια να προσφέρουν τακτικά μικρές ποσότητες υγρών καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας χωρίς να ρωτούν αν διψούν. Καλό είναι να προσφέρονται, εκτός από νερό, φυσικοί χυμοί, κρύα αφεψήματα και φρούτα με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό όπως το καρπούζι.
Η διατήρηση δροσερού περιβάλλοντος είναι επίσης σημαντική και μπορεί να επιτευχθεί με τη χρήση κλιματισμού ή ανεμιστήρων. Η κατεύθυνση του αέρα ωστόσο, δεν πρέπει να είναι στραμμένη προς το άτομο. Επιπλέον, τις ώρες της έντονης ηλιοφάνειας καλό είναι να κλείνονται οι κουρτίνες του δωματίου όπου βρίσκεται. Η επιθυμητή θερμοκρασία δωματίου κυμαίνεται από 24 έως 26 βαθμούς Κελσίου.
Οι φροντιστές είναι επίσης σημαντικό να βοηθούν το άτομο με άνοια να επιλέξει κατάλληλη για τη θερμοκρασία ενδυμασία. Τα ανάλαφρα, ανοιχτόχρωμα, φαρδιά και βαμβακερά ρούχα συμβάλλουν στο να διατηρηθεί μια θεμιτή θερμοκρασία σώματος. Η απομάκρυνση των ρούχων που ανήκουν σε άλλες εποχές είναι επίσης βοηθητική καθώς αποκλείει την πιθανότητα το άτομο να τα επιλέξει και να τα φορέσει από μόνο του.
Αν και οι έξοδοι από το σπίτι τις θερμότερες ώρες της ημέρας είναι θεμιτό να αποφεύγονται, σε κάθε έξοδο η χρήση κατάλληλης ενδυμασίας και προστατευτικών μέσων όπως καπέλο και γυαλιά ηλίου είναι σημαντική.
Σημάδια εξάντλησης
Δεδομένου ότι τα άτομα με άνοια δυσκολεύονται να εκφράσουν τη δυσφορία που ενδέχεται να βιώνουν ή τα σωματικά συμπτώματά τους, οι φροντιστές είναι σημαντικό να αναζητούν σημάδια εξάντλησης. Κάποια από αυτά είναι η αυξημένη σύγχυση, η ανησυχία, η ληθαργικότητα, το στεγνό και αφυδατωμένο δέρμα, η ζάλη, η ναυτία και ο αυξημένος καρδιακός ρυθμός.
Λόγω της φύσης της νόσου, η προστασία ατόμων με άνοια από τον καύσωνα εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τους φροντιστές. Συνεπώς, τη συγκεκριμένη περίοδο, καλούνται να παρατηρούν συστηματικά το άτομο ώστε να εντοπίσουν έγκαιρα κινδύνους ή ενδείξεις δυσφορίας ώστε να πάρουν τα αντίστοιχα μέτρα προστασία και αντιμετώπισης.
Συγγρεαφές άρθρου: Έλενα Αβραμιώτη, Ψυχολόγος, Οικοτροφείο για ασθενείς με άνοια τελικού σταδίου – ΙΝΙΜΑ Κέρκυρας του φορέα “Ελληνική Εταιρία Ιατρικής Ψυχολογίας”.
Βιβλιογραφία:
| 1. Caregiver Tips: How to Care for Someone with Dementia in Hot Weather. Alzheimr’s Research Association. https://www.alzra.org/blog/care-for-someone-with-dementia-in-hot-weather/. Published online: 24th June, 2025. |
| 2. 5 Heat Safety Tips for Families Caring for Someone Living With Dementia. Alzheimer’s Foundation of America. https://alzfdn.org/5-heat-safety-tips-for-families-caring-for-someone-living-with-dementia/. Published online: 18th June, 2024. |
| 3. How to support somebody living with dementia in hot weather. Alzheimer’s Society. https://www.alzheimers.org.uk/blog/how-support-somebody-living-dementia-hot-weather. Published online: 30th April, 2025. |
English 
Greek