Οι γονείς είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι πρώτοι που παρατηρούν διαφοροποιήσεις στην ανάπτυξη του παιδιού τους. Η έγκαιρη αναγνώριση των πρώιμων σημαδιών της Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) και η άμεση παραπομπή για αξιολόγηση αποτελούν τον πιο ισχυρό μοχλό για την πρώιμη παρέμβαση, η οποία συνδέεται με καλύτερες εξελικτικές εκβάσεις.

Τι συστήνει η διεθνής επιστημονική κοινότητα

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP) συνιστά καθολικό προσυμπτωματικό έλεγχο (screening) για τη ΔΑΦ σε όλα τα παιδιά στους 18 και στους 24 μήνες, στο πλαίσιο της τακτικής αναπτυξιακής παρακολούθησης σε κάθε προληπτική επίσκεψη. Όταν εντοπίζεται αυξημένος κίνδυνος, το παιδί παραπέμπεται για διαγνωστική αξιολόγηση, ενώ η έναρξη υποστηρικτικών υπηρεσιών δεν πρέπει να αναμένει την οριστική διάγνωση.

Ενδεικτικά πρώιμα σημάδια προς προσοχή

• Περιορισμένη βλεμματική επαφή και μειωμένο κοινωνικό χαμόγελο.
• Μειωμένη κοινή προσοχή (π.χ. το παιδί δεν δείχνει με το δάχτυλο για να μοιραστεί ενδιαφέρον).
• Καθυστέρηση ή απουσία βαβίσματος και πρώτων λέξεων.
• Περιορισμένη ανταπόκριση στο όνομα και στην κοινωνική αλληλεπίδραση.
• Επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς ή έντονη προσκόλληση σε ρουτίνες.

Το μήνυμα προς τους γονείς

Η ανησυχία του γονέα είναι σημαντική πληροφορία και αξίζει να συζητηθεί με τον παιδίατρο, ακόμη κι αν φαίνεται μικρή. Εργαλεία όπως το M-CHAT-R/F χρησιμοποιούνται ευρέως ως πρώτο βήμα. Το Κέντρο Ημέρας στηρίζει τις οικογένειες σε αυτή τη διαδρομή, παρέχοντας ενημέρωση, καθοδήγηση και σύνδεση με τις κατάλληλες υπηρεσίες.

Από 01-07-2025 και έως 30-06-2027 χρηματοδοτείται από πόρους του ΕΣΠΑ 2021 – 2027, σύμφωνα με την Πράξη «Λειτουργία δύο (2) νέων Μονάδων Ψυχικής Υγείας της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρικής Ψυχολογίας» με Κωδικό ΟΠΣ 6034738, η οποία εντάχθηκε στο Πρόγραμμα «Αττική 2021-2027» και στην Προτεραιότητα «Προώθηση της περιφερειακής κοινωνικής συνοχής μέσα από την ενίσχυση των μηχανισμών και υπηρεσιών για την στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού, της απασχόλησης, της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης, της κοινωνικοοικονομικής ένταξης, της ισότητας των ευκαιριών και την αντιμετώπιση κινδύνων φτώχεια».

Βιβλιογραφικές αναφορές

Hyman, S. L., Levy, S. E., & Myers, S. M.; AAP Council on Children with Disabilities. (2020). Identification, Evaluation, and Management of Children With Autism Spectrum Disorder. Pediatrics, 145(1), e20193447. https://doi.org/10.1542/peds.2019-3447

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2025). Clinical Screening for Autism Spectrum Disorder. https://www.cdc.gov/autism/hcp/diagnosis/screening.html

García-Primo, P., et al. (2021). Detection of Early Warning Signs in Autism Spectrum Disorders: A Systematic Review. Children, 8(2), 164. https://doi.org/10.3390/children8020164